E270 Laktik Asit: Gıda Katkı Maddesi Olarak Formülü, Özellikleri, Kullanımı ve Dozajı

Bir gıda etiketinde "asitlik düzenleyici: laktik asit" ya da kısaca "E270" yazıyorsa, o üründe yoğurdun ve turşunun ekşiliğini veren asidin saflaştırılmış hali kullanılmış demektir. Bu sayfa E270'i iki okur için anlatıyor: etikette gördüğü kodun ne olduğunu merak eden tüketici ve bu hammaddeyi reçetesine koyacak gıda mühendisi ya da satın almacı. İlk bölümler tanım ve güvenlik sorularını yanıtlar; sonrasında formüller, hesaplar, ürün gruplarına göre dozajlar ve başlangıç reçeteleri gelir.

E270 Nedir?

E270, laktik asidin gıda katkı maddesi olarak taşıdığı koddur. Avrupa Birliği'nde ve Türk Gıda Kodeksi'nde bu kodla, Codex Alimentarius sisteminde ise INS 270 olarak geçer. Kimyasal adı 2-hidroksipropanoik asittir; Türkçede süt asidi diye de anılır. Gıdalarda başlıca dört iş görür: ekşilik verir, pH'yı düşürüp sabitler, bozulmaya yol açan mikroorganizmaları baskılar ve aromayı dengeler.

Gıda sanayisinde kullanılan E270, sütten değil; mısır, şeker pancarı ya da şeker kamışından gelen şekerlerin laktik asit bakterileriyle fermantasyonundan elde edilir. Ticari ürün çoğunlukla %80'lik berrak, renksiz ya da çok açık sarı, şurup kıvamında bir sulu çözeltidir. Kuru karışımlar için toz tipleri de vardır.

Kimlik bilgileri:

Katkı kodu .............. E270 (AB, Türkiye) / INS 270 (Codex)

Fonksiyon sınıfı ........ Asitlik düzenleyici, asit

Kimyasal ad ............. 2-Hidroksipropanoik asit (2-hidroksipropiyonik asit)

Kapalı formül ........... C3H6O3

Açık formül ............. CH3-CH(OH)-COOH

Molekül ağırlığı ........ 90,08 g/mol

CAS No .................. 50-21-5 (laktik asit), 79-33-4 (L(+) laktik asit)

EINECS / EC No .......... 200-018-0 (laktik asit), 201-196-2 (L(+) laktik asit)

Görünüm ................. Renksiz - açık sarı viskoz sıvı; toz tipi beyaz

Tat ..................... Yumuşak, kalıcı ekşi

Enerji değeri ........... 3 kcal/g (13 kJ/g), organik asitler için beslenme etiketlemesinde kullanılan katsayı

Yaygın ticari form ...... %80 sulu çözelti, gıda sınıfı

E270 Laktik Asidin Kimyasal Formülü ve Yapısı

Molekül üç karbondan oluşur. Uçtaki karbon bir karboksil grubu (-COOH) taşır ve asitliği sağlayan kısım burasıdır. Ortadaki karbona bir hidroksil grubu (-OH) bağlıdır; laktik asidi alfa hidroksi asit yapan ve suyla bu kadar iyi karışmasını sağlayan da bu gruptur.

Kapalı formül:   C3H6O3

Yarı açık formül: CH3CH(OH)COOH

Yapı (düz metin gösterimi):

        OH

        |

  CH3 - CH - COOH

Ortadaki karbon dört farklı gruba bağlı olduğundan molekülün iki ayna görüntüsü vardır: L(+) laktik asit ve D(-) laktik asit. İnsan vücudunun kendi ürettiği ve kolayca metabolize ettiği form L(+) olandır. Gıda sınıfı E270 ürünleri bu nedenle fermantasyonla, L(+) formu baskın olacak şekilde üretilir. Bebek ve küçük çocuk gıdalarında yalnızca L(+) formunun kullanımına izin verilir.

Suda ayrışma tepkimesi:

CH3CH(OH)COOH  <=>  CH3CH(OH)COO-  +  H+

Ka = 1,38 x 10^-4      pKa = 3,86 (25 °C)

Bu tek satır, E270'in gıdadaki davranışının büyük kısmını açıklar. pKa değeri 3,86 olduğu için laktik asit, turşu, sos, içecek ve fermente et gibi ürünlerin tipik pH aralığında (3,0 - 4,5) hem iyi tamponlar hem de önemli oranda ayrışmamış halde kalır. Koruyucu etkiyi sağlayan da bu ayrışmamış kısımdır.

Üretim tepkimesi (fermantasyon):

C6H12O6  ->  2 CH3CH(OH)COOH

glikoz        laktik asit

Bir mol glikozdan iki mol laktik asit oluşur; kuramsal olarak 180 g şeker 180 g laktik asit verir.

Laktat tuzlarının oluşumu:

CH3CH(OH)COOH + NaOH  ->  CH3CH(OH)COONa + H2O          (sodyum laktat, E325)

CH3CH(OH)COOH + KOH   ->  CH3CH(OH)COOK + H2O           (potasyum laktat, E326)

2 CH3CH(OH)COOH + Ca(OH)2  ->  (CH3CH(OH)COO)2Ca + 2 H2O (kalsiyum laktat, E327)

Konsantre çözeltideki iç denge:

2 CH3CH(OH)COOH  <=>  CH3CH(OH)COO-CH(CH3)COOH + H2O

                      (laktoil laktik asit)

Konsantre laktik asitte moleküllerin bir bölümü ikişerli bağlanmış haldedir. Ürün suyla seyreltildiğinde bu bağlar zamanla açılır ve serbest asit miktarı artar. Mevzuattaki E270 tanımı da bu yüzden ürünü "laktik asit ve laktik asit laktat karışımı" olarak tarif eder. Pratikteki sonucu ileride, hesaplar bölümünde ele alınıyor.

Fiziksel ve Kimyasal Özellikler

Özellik ............................ Değer

Molekül ağırlığı ................... 90,08 g/mol

pKa (25 °C) ........................ 3,86

pH, %0,1'lik çözelti ............... Yaklaşık 2,9

pH, 0,1 N çözelti .................. Yaklaşık 2,4

Yoğunluk, %80 çözelti (20-25 °C) ... Yaklaşık 1,18 - 1,19 g/mL

Yoğunluk, %88-90 çözelti ........... Yaklaşık 1,20 - 1,21 g/mL

Derişim, %80 çözelti ............... Yaklaşık 10,6 mol/L

Erime noktası (rasemik, susuz) ..... Yaklaşık 17-18 °C

Erime noktası (saf L(+), kristal) .. Yaklaşık 53 °C

Kaynama noktası .................... 122 °C (15 mmHg); atmosfer basıncında bozunur

Suda çözünürlük .................... Her oranda karışır

Etanolde çözünürlük ................ Karışır

Uçuculuk ........................... Çok düşük; ısıl işlemde üründen uzaklaşmaz

Nem çekme .......................... Belirgin (higroskopik)

Gıda teknolojisi açısından öne çıkan üç özellik var. Birincisi uçucu olmamasıdır: asetik asit pişirme ve pastörizasyon sırasında kısmen buharlaşır ve keskin koku verir, laktik asit ise üründe kalır ve kokusuzdur. İkincisi sıvı olmasıdır: çözme tankına, toz kaldırmaya, topaklanmaya gerek kalmadan hatta doğrudan dozlanır. Üçüncüsü tat profilidir: sitrik asit ağızda hızlı ve keskin bir ekşilik bırakıp çabuk kaybolurken laktik asidin ekşiliği daha geç gelir, daha yumuşaktır ve daha uzun sürer. Süt, et, sebze ve tahıl bazlı ürünlerde bu profil doğal fermantasyon tadıyla örtüşür.

E270 Saflık Kriterleri

Gıdaya girecek laktik asit, katkı maddesi mevzuatındaki saflık kriterlerini karşılamak zorundadır. AB'de bu kriterler 231/2012 sayılı Tüzük'te, Türkiye'de Türk Gıda Kodeksi'nin gıda katkı maddelerinin saflık kriterlerine ilişkin düzenlemesinde, uluslararası düzeyde ise JECFA spesifikasyonlarında yer alır. JECFA'nın laktik asit (INS 270) spesifikasyonu şöyledir:

Parametre .................................. JECFA sınırı

Tanım ...................................... Şekerlerin laktik fermantasyonuyla ya da sentetik olarak elde edilir

Görünüm .................................... Renksiz, şurup kıvamında sıvı veya beyaz - açık sarı katı ya da toz

Tayin ...................................... Etikette beyan edilen derişimin %95,0 - 105,0'i

Sülfatlanmış kül ........................... En çok %0,1

Klorür ..................................... En çok %0,2

Sülfat ..................................... En çok %0,25

Demir ...................................... En çok 10 mg/kg

Kurşun ..................................... En çok 2 mg/kg

Siyanür .................................... Testi geçer (yaklaşık 1 mg/kg sınırı)

Sitrik, okzalik, fosforik, tartarik asit ... Testi geçer (bulanıklık olmaz)

Şekerler ................................... Testi geçer

Kolay kömürleşen maddeler .................. Testi geçer

AB mevzuatı aynı mantığı izler ve ağır metaller için ayrıca arsenik ile cıva sınırları tanımlar. Satın alma şartnamesi yazarken ürünün hangi mevzuata uygunluğunun beyan edildiğini (TGK, AB 231/2012, FCC, JECFA) ve analiz sertifikasındaki değerlerin bu sınırları karşıladığını kontrol etmek yeterlidir. Ticari gıda sınıfı ürünler genellikle bu sınırların çok altında değerler verir.

E270 Zararlı mı? Güvenlik Değerlendirmesi

Kısa cevap: Gıdalarda kullanıldığı düzeylerde E270 için bilinen bir sağlık riski yoktur.

Bu değerlendirmenin dayanakları şunlardır. Laktik asit insan metabolizmasının doğal bir ara ürünüdür; vücut onu her gün kendi üretir ve enerjiye çevirir. Yoğurt, kefir, turşu, ekşi maya ekmeği, zeytin ve fermente sucuk gibi geleneksel gıdalar zaten yüksek miktarda doğal laktik asit içerir. FAO/WHO Gıda Katkı Maddeleri Ortak Uzmanlar Komitesi (JECFA), laktik asit ve tuzları için kabul edilebilir günlük alım miktarını "sınırlandırılmamış" olarak belirlemiştir; bu, komitenin en güvenli maddelere verdiği statüdür. AB'de pek çok gıda kategorisinde quantum satis ilkesiyle, yani belirli bir üst sınır yerine teknolojik amaca yetecek miktarda kullanımına izin verilir. ABD'de genel olarak güvenli kabul edilen (GRAS) maddeler arasındadır.

Tüketicilerin sık sorduğu konular:

E270 helal mi? Laktik asit bitkisel şekerlerin bakteriyel fermantasyonuyla üretilir; hayvansal kaynak ya da alkol içermez. Helal uygunluk, fermantasyon ortamındaki besin maddeleri ve üretim hattı da değerlendirilerek sertifikayla belgelenir. Helal sertifikalı gıda üreten firmalar tedarikçiden helal sertifikası talep etmelidir.

E270 vegan mı, süt içerir mi? Adındaki "laktik" kelimesi sütten gelse de endüstriyel E270 süt ürünlerinden üretilmez ve süt proteini ya da laktoz içermez. Laktoz intoleransı ya da süt alerjisi olanlar için isim benzerliği bir sorun teşkil etmez. Etikette vegan beyanı yapılacaksa üreticinin yazılı beyanı esas alınır.

E270 glüten içerir mi? Hammadde mısır, pancar ya da şeker kamışıdır ve saflaştırılmış üründe glüten bulunmaz. Glütensiz beyanı için yine üretici belgesi gerekir.

Bebek mamalarında kullanılır mı? Evet, ancak yalnızca L(+) formu. Bunun nedeni bebeklerin D(-) izomerini metabolize etme kapasitesinin sınırlı olmasıdır.

Dişlere etkisi var mı? Bütün asitli yiyecek ve içecekler gibi, laktik asit içeren ürünler de çok sık tüketildiğinde diş minesini aşındırabilir. Bu etki E270'e özgü değildir; meyve suları ve gazlı içecekler için de geçerlidir.

Konsantre ürün için uyarı: Yukarıdaki değerlendirme gıdadaki seyreltik laktik asit içindir. Fabrikaya gelen %80'lik hammadde aşındırıcı olarak sınıflandırılır (H314, H318). Depoda ve dozaj noktasında gözlük, eldiven ve önlük kullanılır; ayrıntılar ürünün güvenlik bilgi formunda yer alır.

E270 Gıdada Ne İşe Yarar? Teknolojik İşlevleri

Asitlik düzenleyici. Ürünün pH'sını hedef değere indirir ve orada tutar. Bu, tat kadar güvenlikle de ilgilidir: pH 4,6'nın altındaki gıdalarda Clostridium botulinum çoğalamaz ve toksin üretemez. Sebze konserveleri, soslar ve mezelerde asitlendirme adımının amacı çoğu zaman bu eşiğin güvenli bir payla altına inmektir.

Koruyucu etki. Ayrışmamış laktik asit molekülü bakteri hücresine girer, hücre içinde ayrışarak iç pH'yı düşürür ve hücrenin enerji dengesini bozar. Etki özellikle bakterilere karşıdır; küf ve mayalara karşı asetik, sorbik ya da benzoik asit kadar güçlü değildir. Bu yüzden reçetelerde çoğu zaman tamamlayıcı bir koruyucuyla ya da ısıl işlemle birlikte kullanılır.

Tat ve aroma. Süt ürünlerinde, etlerde, sebzelerde ve hamur işlerinde fermantasyon karakterini verir ya da güçlendirir. Tuzlu ürünlerde tuz algısını destekler; şekerli ürünlerde tatlılığı dengeler.

Jelleşme ve doku kontrolü. Pektin jellerinde pH'yı jelleşme aralığına getirir. Peynir üretiminde kazeinin pıhtılaşmasını sağlar. Et ürünlerinde pH'nın düşmesi kurumayı ve dilimlenebilirliği etkiler.

Metal bağlama. Laktat, demir ve bakır gibi iyonlarla kompleks yaparak bu metallerin katalizlediği yağ oksidasyonunu ve renk bozulmasını yavaşlatmaya yardımcı olur.

Türev üretimi. Sodyum laktat (E325), potasyum laktat (E326), kalsiyum laktat (E327) ile sodyum ve kalsiyum stearoil laktilat (E481, E482) emülgatörlerinin hammaddesidir.

E270 ile Çalışırken Kullanılan Hesap Formülleri

1. Çözelti pH'sının hesaplanması

Zayıf asit denge bağıntısı:

Ka = [H+]^2 / ( C - [H+] )

Buradan:

[H+] = ( -Ka + karekök( Ka^2 + 4 x Ka x C ) ) / 2

pH = -log [H+]

Örnek: %0,1'lik laktik asit çözeltisi litrede 1 g, yani C = 1 / 90,08 = 0,0111 mol/L asit içerir.

[H+] = ( -1,38 x 10^-4 + karekök( 1,9 x 10^-8 + 6,13 x 10^-6 ) ) / 2 = 1,17 x 10^-3 mol/L

pH = 2,93

Bu hesap yalnızca saf su için geçerlidir. Gerçek bir gıdada proteinler, tuzlar ve diğer asitler tampon etkisi yapar; aynı miktar laktik asit bir meyveli içecekte pH'yı hızla düşürürken humus ya da et hamurunda çok daha az değiştirir. Dozaj bu nedenle her zaman ürün üzerinde titrasyon denemesiyle kesinleştirilir.

2. Ayrışmamış asit oranı

Ayrışmamış laktik asit (%) = 100 / ( 1 + 10^(pH - 3,86) )

Ürün pH'sı ...... Ayrışmamış oran

3,0 ............. %88

3,5 ............. %70

3,86 ............ %50

4,0 ............. %42

4,2 ............. %31

4,6 ............. %15

5,0 ............. %7

Tablo, koruyucu etki beklentisini gerçekçi kurmaya yarar. pH'sı 5 olan bir üründe eklenen laktik asidin yalnızca on beşte biri etkili formdadır; aynı ürün pH 4,0'a çekildiğinde bu oran altı katına çıkar.

3. Titre edilebilir asitlik (laktik asit cinsinden)

Laktik asit (%) = ( V x N x 90,08 ) / ( m x 10 )

V: harcanan NaOH hacmi (mL), N: NaOH normalitesi, m: numune miktarı (g).

Örnek: 10 g numune için 4,2 mL 0,1 N NaOH harcandıysa

Laktik asit = ( 4,2 x 0,1 x 90,08 ) / ( 10 x 10 ) = %0,38

Süt ve süt ürünlerinde kullanılan birimlerle ilişkisi:

1 °SH (Soxhlet-Henkel) = %0,0225 laktik asit

1 °D (Dornic)          = %0,01 laktik asit

1 °SH                  = 2,25 °D

Önemli not: Konsantre E270 hammaddesinin kendisi bu doğrudan titrasyonla analiz edilirse sonuç etiket değerinden düşük çıkar, çünkü laktoil laktik asit olarak bağlı kısım hemen tepkimeye girmez. Hammadde analizi, aşırı baz ekleyip bekledikten sonra geri titrasyonla yapılır.

4. Seyreltme

m1 = m2 x C2 / C1

Örnek: 200 kg %4'lük çözelti için %80'lik E270'ten 200 x 4 / 80 = 10 kg alınır ve 190 kg suyla tamamlanır.

5. Başka bir asitten E270'e geçiş (asitlik eşdeğerliği)

Aynı titre edilebilir asitliği vermek için gereken miktar, asitlerin eşdeğer ağırlıkları oranıyla bulunur.

Asit .................... E kodu .. Molekül ağırlığı .. Asit grubu .. Eşdeğer ağırlık

Laktik asit ............. E270 .... 90,08 ............. 1 ........... 90,08

Sitrik asit (susuz) ..... E330 .... 192,12 ............ 3 ........... 64,04

Sitrik asit (monohidrat)  E330 .... 210,14 ............ 3 ........... 70,05

Malik asit .............. E296 .... 134,09 ............ 2 ........... 67,04

Tartarik asit ........... E334 .... 150,09 ............ 2 ........... 75,04

Asetik asit ............. E260 .... 60,05 ............. 1 ........... 60,05

Saf laktik asit miktarı = diğer asit miktarı x 90,08 / diğer asidin eşdeğer ağırlığı

%80'lik E270 miktarı    = saf laktik asit miktarı / 0,80

Örnek: 1 kg susuz sitrik asidin yerine 1 x 90,08 / 64,04 = 1,41 kg saf laktik asit, yani 1,76 kg %80'lik E270 gerekir. Sitrik asit monohidrat için karşılık 1,61 kg %80'lik E270'tir.

Bu hesap yalnızca başlangıç noktası verir. Eşit titre edilebilir asitlik, eşit pH ya da eşit ekşilik anlamına gelmez: laktik asit aynı asitlikte daha yumuşak algılanır. Geçişte ürün pH'sı ve duyusal profil birlikte doğrulanmalıdır.

6. Tampon oranı (laktik asit - sodyum laktat)

pH = 3,86 + log ( [laktat] / [laktik asit] )

Hedef pH 3,5 için: [laktat] / [laktik asit] = 10^(3,5 - 3,86) = 0,44

Yani her 1 mol laktik asit için 0,44 mol sodyum laktat gerekir. Kütle olarak 90,08 g laktik aside karşılık 0,44 x 112,06 = 49 g sodyum laktat.

7. Laktat tuzlarına dönüşüm katsayıları

1 kg saf laktik asit  ->  1,244 kg sodyum laktat (112,06 g/mol)

1 kg saf laktik asit  ->  1,423 kg potasyum laktat (128,17 g/mol)

1 kg saf laktik asit  ->  1,211 kg susuz kalsiyum laktat (218,22 g/mol, iki laktat)

Gıda Sınıfı E270 Nasıl Üretilir?

Dünyadaki laktik asit üretiminin büyük bölümü fermantasyonla yapılır ve gıda sınıfı ürünlerin tamamına yakını bu yoldan gelir. Süreç yedi adımda özetlenebilir.

1. Şeker kaynağının hazırlanması. Mısır nişastasından elde edilen glikoz, pancar ya da kamış şekeri suda çözülür; bakterinin ihtiyaç duyduğu azot kaynağı ve mineraller eklenir, ortam sterilize edilir.

2. Fermantasyon. Seçilmiş bir laktik asit bakterisi suşu aşılanır. Bakteri şekeri laktik aside çevirir. Hangi izomerin oluşacağını suşun enzimi belirler; gıda için L(+) üreten suşlar kullanılır.

3. pH'nın tutulması. Oluşan asit bakteriyi durdurmasın diye ortama kireç ya da kalsiyum karbonat eklenir. Fermantör içindeki ürün bu aşamada kalsiyum laktattır.

4. Asidin serbest bırakılması. Bakteri hücreleri süzülerek ayrılır, çözeltiye sülfürik asit eklenir:

(CH3CH(OH)COO)2Ca + H2SO4  ->  2 CH3CH(OH)COOH + CaSO4

Kalsiyum sülfat (jips) çöker ve süzülür, laktik asit çözeltide kalır.

5. Saflaştırma. Aktif karbonla renk ve koku maddeleri, iyon değiştirici reçinelerle mineral tuzlar uzaklaştırılır. Saflık kriterlerindeki klorür, sülfat, kül ve ağır metal sınırlarını sağlayan adım budur.

6. Konsantre etme. Çözelti vakum altında buharlaştırılarak %80 ya da %88 derişime getirilir. Isıl kararlı tipler için ek damıtma ya da ekstraksiyon adımları uygulanır.

7. Süzme ve dolum. Ürün gıdaya uygun ambalajlara doldurulur, parti numarası verilir ve analiz edilir.

Kimyasal sentez yolu da vardır (asetaldehit ve hidrojen siyanürden laktonitril üzerinden), ancak bu yol iki izomerin eşit karışımını verir ve gıda pazarında payı küçüktür. Etikette ya da pazarlamada "fermantasyonla elde edilmiş" ifadesi kullanılacaksa üreticinin proses beyanı istenmelidir.

Uygulamada Dikkat Edilecek Noktalar

Aynı reçete, aynı doz, ama pH tutmuyor: en sık duyduğumuz şikâyet budur ve nedeni çoğunlukla aşağıdaki maddelerden biridir.

Asidi ne zaman eklediğiniz sonucu değiştirir. Proteinli ürünlerde konsantre asidi doğrudan kazana dökmek, temas noktasında yerel pıhtılaşma ve topaklanma yapar. E270 önce içme suyuyla 1'e 5 ya da 1'e 10 seyreltilir, karıştırma altında ince bir akışla verilir. Pektinli ürünlerde asit en sona bırakılır. Emülsiyonlarda su fazına katılır.

pH'yı ne zaman ölçtüğünüz de önemlidir. Katı parça içeren ürünlerde (turşu, zeytin, meze, konserve) sıvı faz ile katı faz arasındaki denge saatler, bazen günler alır. Güvenlik açısından geçerli olan dolum anındaki değil, dengeye ulaşmış ürünün pH'sıdır.

Seyreltilmiş stok çözeltiler zamanla biraz daha asidik hale gelir. Konsantre üründeki bağlı laktik asit suda yavaş yavaş açılır. Günlük hazırlanan %10'luk çözelti ile bir hafta beklemiş çözelti aynı hacimde biraz farklı asitlik verir. Hassas reçetelerde stok çözelti standart bir bekleme süresinden sonra kullanılır ya da dozaj pH'ya göre ayarlanır.

Renk hassas ürünlerde sınıf seçimi baştan yapılmalıdır. Standart gıda sınıfı, 150 °C civarındaki şeker kütlesinde sararabilir. Beyaz ya da şeffaf ürünler için ısıl kararlı tip gerekir.

Tat sınırını tuzla aşabilirsiniz. Koruma için daha düşük pH gerekiyor ama ürün fazla ekşi geliyorsa, asidin bir bölümünü sodyum ya da potasyum laktatla tamponlamak ekşilik algısını azaltırken laktat anyonunun katkısını korur.

Küf ve maya ayrı bir konudur. Laktik asit bakterilere karşı etkilidir; şekerli ve düşük pH'lı ürünlerde asıl bozulma etmeni olan maya ve küfler için ısıl işlem, sorbat ya da benzoat gibi ek önlemler planlanmalıdır.

Hacim ile kütleyi karıştırmayın. %80'lik ürünün yoğunluğu 1,19 g/mL dolayındadır; litreyle ölçüp kilogram diye yazmak reçeteye yaklaşık beşte bir oranında fazla asit sokar.

E270 Doğal mı, Yapay mı?

Bu soru hem tüketicilerden hem de etiket hazırlayan ürün geliştiricilerden gelir ve iki ayrı cevabı vardır. Madde olarak laktik asit doğada yaygındır: fermente gıdalarda, insan ve hayvan dokularında kendiliğinden oluşur. Fermantasyonla üretilen E270 de kimyasal olarak bu molekülle aynıdır ve canlı bir mikroorganizmanın ürünüdür. Mevzuat açısından ise gıdaya teknolojik bir amaçla eklenen her saf laktik asit, kaynağı ne olursa olsun katkı maddesidir ve içindekiler listesinde beyan edilmesi gerekir. Kısacası E270 kökeni itibarıyla fermantasyon ürünüdür, hukuki statüsü itibarıyla katkı maddesidir. Yoğurdun ya da turşunun kendi fermantasyonu sırasında oluşan laktik asit ise katkı sayılmaz ve etikette E270 olarak yazılmaz. Ürün etiketinde "doğal" ifadesinin kullanılıp kullanılamayacağı, yürürlükteki etiketleme ve beyan kurallarına göre ayrıca değerlendirilmelidir.

E270 Hangi Gıdalarda, Hangi Oranda Kullanılır?

Aşağıdaki oranlar sektörde yaygın görülen çalışma aralıklarıdır ve bitmiş ürün üzerinden, %80'lik E270 cinsinden verilmiştir. Mevzuattaki izin durumu gıda kategorisine göre değişir; her ürün için Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği'nin ilgili kategorisi kontrol edilmelidir.

Ürün grubu ............................ Tipik oran (%80'lik) ... Hedef / amaç

Turşu ve salamura sebze ............... %0,3 - 0,8 ............ Denge pH 4,1 ve altı

Sofralık zeytin salamurası ............ %0,3 - 0,6 ............ Salamura asitliğinin düzeltilmesi

Meyveli ve aromalı içecekler .......... %0,05 - 0,30 .......... pH 3,0 - 3,6, yumuşak ekşilik

Sert şeker (tamponlanmış tip) ......... %1,0 - 2,5 ............ Ekşilik, inversiyon kontrolü

Jöle ve yumuşak şeker ................. %0,8 - 1,5 ............ Ekşilik, jel pH'sı

Salata sosu, mayonez, ketçap .......... %0,1 - 0,4 ............ pH 3,6 - 4,1

Meze, humus, hazır salata ............. %0,2 - 0,5 ............ pH 4,4 ve altı

Ekmek ve unlu mamuller (un üzerinden) . %0,1 - 0,4 ............ Ekşi maya aroması, rop kontrolü

Taze peynir, lor, ricotta ............. pH'ya göre ............ Doğrudan asitlendirme

Fermente et ürünleri .................. %0,1 - 0,3 ............ Başlangıç pH'sının düşürülmesi

Sebze konservesi ...................... pH'ya göre ............ Denge pH 4,6'nın altı

Bira (mayşe) .......................... pH'ya göre ............ Mayşe pH 5,2 - 5,6

Karkas yüzey uygulaması ............... %2 - 5 çözelti ........ Yüzey mikrobiyel yükünün azaltılması

Ürün gruplarına daha yakından bakalım.

Turşu, zeytin ve salamura ürünler

Geleneksel turşuda laktik asidi sebzenin üzerindeki bakteriler haftalar içinde kendileri üretir. Endüstriyel üretimde ise parti başından itibaren güvenli pH'da olmak istenir; salamuraya baştan E270 eklemek bu süreyi kısaltır ve fermantasyonun istenmeyen yöne kaymasını önler. Sirkeyle yapılan turşuya göre koku daha hafif, tat doğal fermantasyona daha yakındır. Sofralık zeytinde, özellikle dolum salamurasında asitliği ayarlamak için kullanılan başlıca asittir.

Et ve et ürünleri

Sığır karkaslarında yüzey mikrobiyel yükünü azaltmak için laktik asit çözeltisi püskürtülmesi AB'de 101/2013 sayılı Tüzük'le düzenlenmiştir. Koşullar açıktır: içilebilir suyla hazırlanmış %2 - 5'lik çözelti, en çok 55 °C sıcaklık, yalnızca püskürtme ya da sisleme yoluyla, kesimhane düzeyinde ve HACCP kapsamında kontrollü biçimde. Gözle görülür dışkı bulaşması olan karkaslara uygulanmaz; çözelti derişimi düzenli doğrulanır ve kaydedilir. Sucuk ve salam gibi fermente ürünlerde az miktarda laktik asit başlangıç pH'sını düşürerek starter kültürün işini kolaylaştırır. Pişmiş et ürünlerinde raf ömrü için ise asidin kendisi değil tuzları, yani sodyum ve potasyum laktat tercih edilir; çünkü pH'yı düşürmeden su aktivitesini azaltır ve Listeria gelişimini yavaşlatırlar.

Süt ürünleri

Lor, ricotta, paneer ve mascarpone benzeri taze peynirlerde süt ya da peynir altı suyu ısıtılır ve seyreltik laktik asitle asitlendirilerek protein çöktürülür. Kültürle mayalamaya göre süreç dakikalar içinde tamamlanır ve partiler arası fark azalır. Eritme peynirinde, bitkisel bazlı yoğurt ve peynir alternatiflerinde süt ürünlerine özgü ekşiliği vermek için kullanılır.

İçecekler

Sitrik asit meyve karakterini öne çıkarır; laktik asit ise süt, tahıl, çay ve bitki özlü içeceklerde daha uyumlu durur. Ayran benzeri içecekler, sütlü meyveli içecekler, sporcu içecekleri ve kombucha tipi ürünlerde tek başına ya da sitrik ve malik asitle karışım halinde yer alır. Birada mayşe pH'sının ayarlanması için gıda sınıfı laktik asit dozlanır.

Şekerleme

Sert şekerde asit, pişmiş kütleye yüksek sıcaklıkta eklenir. Tamponsuz asit bu sıcaklıkta sakkarozu parçalar; ürün depoda nem çeker ve yapışır. Laktik asit ile sodyum laktat karışımı olan tamponlanmış tipler aynı ekşiliği daha yüksek pH'da verdiği için bu sorunu sınırlar. Sıvı olduğu için kütleye kolayca dağılır. Jöle şekerlerde pektin ya da jelatin jelinin pH'sını ayarlar; ekşi kaplamalı şekerlerin dış tozunda ise toz laktik asit kullanılır.

Fırıncılık

Ekşi maya ekmeğinin aromasında laktik ve asetik asidin oranı belirleyicidir. Endüstriyel üretimde hamura doğrudan E270 eklemek, uzun fermantasyon olmadan bu aromaya yaklaşmayı sağlar. pH'nın düşmesi, ekmek içinde sünmeye yol açan Bacillus sporlarının (rop hastalığı) gelişimini de zorlaştırır.

Soslar, mezeler ve hazır yemekler

Mayonez, salata sosu, ketçap, humus, haydari ve soğuk mezelerde pH'yı güvenli aralığa çeker. Sirke kokusunun baskın olması istenmeyen reçetelerde asetik asidin bir kısmının yerini alır. Yüksek proteinli ürünlerin tampon kapasitesi fazla olduğundan gereken miktar sulu ürünlere göre belirgin biçimde yüksektir.

E270 İçeren Başlangıç Reçeteleri

Reçeteler laboratuvar denemesi için başlangıç noktasıdır; oranlar ağırlıkça yüzdedir ve E270 miktarları %80'lik ürün cinsindendir. Hammadde, su, proses ve hedef raf ömrü işletmeden işletmeye değiştiği için her reçete pH, mikrobiyolojik ve duyusal testlerle doğrulanmalıdır.

Reçete 1 - Salatalık turşusu salamurası

Su ................................ 100'e tamamlanır

Tuz ............................... 4,0 - 6,0

E270 laktik asit (%80) ............ 0,4 - 0,8

Kalsiyum klorür (gevreklik için) .. 0,1 - 0,2

Baharat, sarımsak, dereotu ........ Reçeteye göre

Hedef: Sebzeyle dengeye geldikten sonra pH 4,1 ve altı

Uygulama notu: Salamuranın ilk pH'sı yanıltıcıdır. Sebze kendi suyunu salar ve asidi tamponlar; ölçüm, dolumdan birkaç gün sonra sebze ve salamura birlikte öğütülerek yapılır.

Reçete 2 - Yeşil zeytin dolum salamurası

Su ................................ 100'e tamamlanır

Tuz ............................... 6,0 - 8,0

E270 laktik asit (%80) ............ 0,3 - 0,6

Hedef: Denge pH 4,3 ve altı; titre edilebilir asitlik laktik asit cinsinden takip edilir

Reçete 3 - Meyve aromalı durgun içecek

Şeker ............................. 8,0 - 10,0

Meyve suyu konsantresi ............ Reçeteye göre

Sitrik asit ....................... 0,10 - 0,20

E270 laktik asit (%80) ............ 0,05 - 0,15

Aroma, renk ....................... Yeterince

Su ................................ 100'e tamamlanır

Hedef pH: 3,0 - 3,4

Sitrik asidin dörtte biri ile yarısı arasındaki bölümünü laktik asitle değiştirmek, ekşiliğin keskinliğini azaltır ve ağızda kalıcılığı uzatır.

Reçete 4 - Ekşili sert şeker

Şeker ve glikoz şurubu kütlesi (pişmiş) .. 100'e tamamlanır

Tamponlanmış laktik asit ................. 1,0 - 2,0

Aroma, renk .............................. Yeterince

Asit, kütle 120 - 135 °C'ye soğutulduktan sonra aroma ve renkle birlikte eklenir. Açık renkli ürünler için ısıl kararlı sınıf kullanılır.

Reçete 5 - Pektinli jöle şeker

Şeker ............................. 40 - 45

Glikoz şurubu ..................... 30 - 35

Pektin (yüksek metoksilli) ........ 1,2 - 1,8

Sodyum sitrat ya da sodyum laktat . 0,2 - 0,4

E270 laktik asit (%80) ............ 0,8 - 1,5

Su ................................ Pişirmeye göre

Hedef pH: 3,2 - 3,6

Asit en son, dökümden hemen önce eklenir; erken eklenirse jel kazanda oluşmaya başlar.

Reçete 6 - Salata sosu

Bitkisel yağ ...................... 30 - 40

Su ................................ 100'e tamamlanır

Sirke (%10 asetik asit) ........... 3,0 - 5,0

Şeker ............................. 2,0 - 4,0

Tuz ............................... 1,5 - 2,5

Yumurta sarısı ya da emülgatör .... 1,0 - 3,0

E270 laktik asit (%80) ............ 0,1 - 0,3

Kıvam verici (ksantan gam) ........ 0,2 - 0,4

Hedef pH: 3,6 - 4,0

Reçete 7 - Ekşi maya tipi ekmek (un üzerinden)

Un ................................ 100

Su ................................ 60 - 68

Tuz ............................... 1,8 - 2,0

Maya .............................. 1,5 - 2,5

E270 laktik asit (%80) ............ 0,1 - 0,3

Sirke ya da asetik asit kaynağı ... İsteğe bağlı, az miktarda

Laktik asit hamur suyuna karıştırılarak verilir. Yüksek dozlar glüten ağını zayıflatabileceği için artış kademeli yapılır.

Reçete 8 - Lor / ricotta tipi peynir (doğrudan asitlendirme)

Peynir altı suyu (isteğe bağlı süt ilavesiyle) 85 - 90 °C'ye ısıtılır. %80'lik E270, içme suyuyla yaklaşık %10'a seyreltilir ve yavaş karıştırma altında, pH 5,8 - 6,0 aralığına inene dek eklenir. Pıhtı yüzeye toplandıktan sonra karıştırma kesilir, pıhtı süzülür. Gereken asit miktarı peynir altı suyunun başlangıç asitliğine bağlıdır ve parti başında küçük bir numunede belirlenir.

Reçete 9 - Karkas püskürtme çözeltisi

100 kg %2,5'lik çözelti: 3,125 kg E270 (%80) + 96,875 kg içilebilir su

100 kg %4'lük çözelti:   5,0 kg E270 (%80) + 95,0 kg içilebilir su

Çözelti sıcaklığı en çok 55 °C; derişim vardiya içinde titrasyonla doğrulanır.

Reçete 10 - Humus ve benzeri mezelerde asitlendirme

Bitmiş ürüne %0,2 - 0,5 E270 (%80), limon suyu ya da sitrik asitle birlikte eklenir. Hedef pH 4,4 ve altıdır. Nohut ve tahin güçlü tampon etkisi yaptığından kesin miktar ürün üzerinde titrasyonla bulunur.

E270 ile Diğer Gıda Asitlerinin Karşılaştırması

Asit (E kodu) ......... pKa ........ Hal ...... Ekşilik karakteri .......... Öne çıktığı ürünler

Laktik (E270) ......... 3,86 ....... Sıvı ..... Yumuşak, kalıcı ............ Süt, et, sebze, tahıl ürünleri

Sitrik (E330) ......... 3,13 ....... Katı ..... Keskin, hızlı, kısa ........ Meyveli içecek, reçel, şekerleme

Malik (E296) .......... 3,40 ....... Katı ..... Dolgun, elma benzeri ....... Elma ve çilek aromalı ürünler

Tartarik (E334) ....... 2,98 ....... Katı ..... Sert, üzüm benzeri ......... Şarap, üzümlü ürünler

Asetik (E260) ......... 4,76 ....... Sıvı ..... Keskin, kokulu ............. Turşu, sos, ketçap

Fosforik (E338) ....... 2,15 ....... Sıvı ..... Düz, yakıcı ................ Kolalı içecekler

E270 ile E330 arasında seçim yaparken sorulacak sorular şunlardır: Ürünün aroması meyve yönünde mi, süt ve fermantasyon yönünde mi? Proseste sıvı dozajı mı toz dozajı mı daha pratik? Kalsiyum içeren bir üründe çökelme riski var mı (kalsiyum sitrat az çözünür, kalsiyum laktat iyi çözünür)? Hedef pH'da hangi asit daha fazla ayrışmamış kalıyor? Uygulamada iki asit sıklıkla birlikte kullanılır ve en iyi profil çoğu zaman bir karışımdır.

E270'in Akrabaları: E325, E326, E327 ve Laktilatlar

Sodyum laktat (E325): %60'lık şurup halinde satılır. Pişmiş et ürünlerinde raf ömrünü uzatır, nem tutar, tuzluluğu destekler.

Potasyum laktat (E326): Sodyum içeriğini düşürmek isteyen et ürünlerinde E325'in yerini alır.

Kalsiyum laktat (E327): Kalsiyum zenginleştirmesi, meyve ve sebze konservelerinde doku sertleştirme, kabartma tozlarında yardımcı.

Sodyum stearoil-2-laktilat (E481) ve kalsiyum stearoil-2-laktilat (E482): Ekmekte hacmi ve yumuşaklığı artıran emülgatörler.

Bir reçetede hem pH düşürmek hem de raf ömrü uzatmak isteniyorsa asit ile tuzu birlikte kullanmak, yalnızca asit dozunu artırmaktan daha dengeli sonuç verir; çünkü tat sınırına daha geç ulaşılır.

Etiketleme: E270 Etikette Nasıl Yazılır?

Gıda katkı maddeleri içindekiler listesinde fonksiyon sınıfının adıyla birlikte, ardından özel adı ya da E kodu verilerek belirtilir. E270 için kabul gören iki yazım şöyledir:

Asitlik düzenleyici (laktik asit)

Asitlik düzenleyici (E270)

Laktik asit, mevzuattaki alerjen listesinde yer almaz. Ürün etiketinde "koruyucu içermez", "doğal" ya da "vegan" gibi beyanlar yapılacaksa bunların mevzuata uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir; laktik asidin fermantasyon kökenli olması tek başına her beyanı desteklemez.

Gıda Sınıfı E270 Seçimi, Depolama ve Ambalaj

Hangi tip?

Standart gıda sınıfı, %80: Turşu, sos, içecek, et, süt ürünleri ve genel kullanım için.

Isıl kararlı gıda sınıfı: Sert şeker ve yüksek sıcaklıkta işlenen, açık renkli ürünler için.

Tamponlanmış laktik asit: Şekerleme ve tat keskinliğinin azaltılmak istendiği ürünler için.

Toz laktik asit: Kuru karışımlar, baharat harmanları, toz içecekler ve şeker kaplamaları için.

L(+) izomer saflığı yüksek tipler: Bebek ve özel beslenme ürünleri için.

Depolama:

- Ağzı kapalı orijinal ambalajında, serin, kuru ve güneş almayan yerde saklanır.

- Ürün nem çeker; açılan ambalaj kullanım sonrası sıkıca kapatılır.

- Soğukta koyulaşır ama bozulmaz; kullanmadan önce ılık ortamda bekletmek yeterlidir.

- Temas eden ekipman 316L paslanmaz çelik ya da HDPE olmalıdır. Karbon çeliği, alüminyum ve galvaniz kullanılmaz; ürüne metal geçer ve renk koyulaşır.

- Kokulu hammaddelerden ve alerjen içeren tozlardan ayrı depolanır.

- Üreticilerin çoğu kapalı ambalajda 24 ay raf ömrü beyan eder; kesin süre teknik bilgi formunda yazar.

Ambalaj: 25 - 30 kg bidon, yaklaşık 250 kg varil, yaklaşık 1.200 kg IBC ve dökme tanker. Toz tipler 25 kg'lık torbalarda sunulur.

Dozaj ipucu: %80'lik E270'in litresi yaklaşık 1,19 kg gelir. Reçeteler kütle üzerinden yazılmalı, hacimsel pompalar bu yoğunluğa göre kalibre edilmelidir.

Satın Alma ve Kalite Belgeleri

Gıda işletmesinin E270 tedarikçisinden isteyeceği belgeler:

- Teknik bilgi formu (TDS): garanti edilen spesifikasyon

- Güvenlik bilgi formu (SDS): Türkçe, güncel

- Analiz sertifikası (COA): her parti için

- Gıda katkı maddesi uygunluk beyanı (TGK, AB 231/2012, FCC)

- Helal ve koşer sertifikaları

- GDO, alerjen ve glüten beyanları

- Üretici tesisin gıda güvenliği sertifikası (FSSC 22000, BRCGS, ISO 22000 gibi)

- Menşe bilgisi ve izlenebilirlik kayıtları

Teklif isterken konsantrasyonu, sınıfı, aylık tüketimi, ambalaj tercihini ve teslim yerini belirtmek gerekir. E270 fiyatı; hammadde olan şeker ve mısır piyasasına, enerji maliyetine, ambalaj tipine ve miktara göre değişir. Teklifleri karşılaştırırken fiyatı saf laktik asit bazına çevirmek (kilogram fiyatını %80'lik üründe 0,80'e bölmek) farklı derişimlerdeki ürünleri adil biçimde kıyaslamayı sağlar.

Mal kabulde etiket ile COA eşleşmesi, ambalaj bütünlüğü, renk, koku ve yoğunluk kontrolü hızlıca yapılabilir.

E270 Laktik Asit Hakkında Sık Sorulan Sorular

Soru: E270 nedir?

Cevap: E270, laktik asidin gıda katkı maddesi kodudur. Asitlik düzenleyici olarak kullanılır; gıdaya ekşilik verir, pH'yı düşürür ve bozulmayı yavaşlatır.

Soru: E270'in kimyasal formülü nedir?

Cevap: C3H6O3. Açık yazımı CH3CH(OH)COOH, kimyasal adı 2-hidroksipropanoik asit, molekül ağırlığı 90,08 g/mol'dür.

Soru: E270 zararlı mı?

Cevap: Gıdalarda kullanılan düzeylerde bilinen bir zararı yoktur. JECFA kabul edilebilir günlük alımı sınırlandırmamıştır. Laktik asit vücudun doğal olarak ürettiği ve yoğurt, turşu gibi gıdalarda zaten bulunan bir maddedir.

Soru: E270 domuzdan mı elde edilir, helal mi?

Cevap: Hayır, hayvansal kaynaklı değildir; bitkisel şekerlerin fermantasyonuyla üretilir. Helal uygunluk üreticinin helal sertifikasıyla belgelenir.

Soru: E270 süt içerir mi, laktoz intoleransı olanlar tüketebilir mi?

Cevap: Süt ya da laktoz içermez. Laktik asit ile laktoz farklı maddelerdir.

Soru: E270 hangi gıdalarda bulunur?

Cevap: Turşu, zeytin, sos, mayonez, meze, içecek, şekerleme, ekmek, peynir, et ürünleri, konserve ve hazır yemeklerde yaygındır.

Soru: E270 koruyucu mudur?

Cevap: Mevzuattaki sınıfı asitlik düzenleyicidir. pH'yı düşürerek ve ayrışmamış asit formuyla bakterileri baskılayarak koruyucu etkiye katkı sağlar, ancak tek başına her ürün için yeterli değildir.

Soru: E270 ile E330 arasındaki fark nedir?

Cevap: E330 sitrik asittir; katıdır, keskin ve kısa süren bir ekşilik verir. E270 sıvıdır, daha yumuşak ve kalıcı ekşilik verir. İkisi çoğu reçetede birlikte kullanılır.

Soru: 1 kg sitrik asit yerine ne kadar E270 kullanılır?

Cevap: Aynı titre edilebilir asitlik için 1 kg susuz sitrik aside karşılık yaklaşık 1,76 kg %80'lik laktik asit gerekir. Tat ve pH farklı olacağından oran denemeyle ayarlanır.

Soru: E270 için gıdada üst sınır var mı?

Cevap: Pek çok kategoride quantum satis, yani teknolojik ihtiyaca yetecek miktar ilkesi geçerlidir. Bazı kategorilerde özel koşullar bulunur; ilgili kategori mevzuattan kontrol edilmelidir.

Soru: E270 bebek mamasında kullanılabilir mi?

Cevap: Yalnızca L(+) formu kullanılabilir.

Soru: E270 kaç kalori içerir?

Cevap: Organik asitler için kullanılan katsayıya göre gram başına 3 kcal. Kullanım oranı düşük olduğundan ürünün enerji değerine katkısı çoğu zaman ihmal edilecek düzeydedir.

Soru: Gıda tipi laktik asit ile teknik tip arasındaki fark nedir?

Cevap: Gıda tipi, mevzuattaki saflık kriterlerini (ağır metaller, kül, klorür, sülfat gibi) karşılar ve gıda güvenliği sertifikalı tesiste üretilir. Teknik tip bu güvenceleri taşımaz ve gıdada kullanılamaz.

Soru: E270 nasıl saklanır, raf ömrü nedir?

Cevap: Kapalı ambalajında, serin ve kuru yerde saklanır. Çoğu üretici 24 ay raf ömrü beyan eder.

Soru: E270 nereden temin edilir?

Cevap: Gıda katkı maddesi tedarik eden kimyasal hammadde firmalarından bidon, varil, IBC ya da dökme olarak alınır. Ataman Kimya gıda sınıfı E270 laktik asit tedarik eder.

E270 Laktik Asit Tedariki İçin Ataman Kimya

Gıda üreticisi için laktik asit almak yalnızca bir fiyat karşılaştırması değildir. Ürünün hangi mevzuata uygun beyan edildiği, sertifikaların geçerliliği, partiler arasında rengin ve asitliğin ne kadar oynadığı ve belgelerin denetimde sorulduğu gün elde olup olmadığı da aynı derecede önemlidir.

Ataman Kimya, gıda sınıfı E270 laktik asidi farklı konsantrasyon ve ambalaj seçenekleriyle tedarik eder; her sevkiyata parti bazlı analiz sertifikası eşlik eder, teknik bilgi formu ile güvenlik bilgi formu teklif aşamasında paylaşılır. Sitrik ya da asetik asitten laktik aside geçiş, tamponlanmış tip seçimi ya da dozaj hesabı gibi konularda reçetenizi birlikte değerlendirebiliriz. Sodyum laktat, potasyum laktat ve kalsiyum laktat gibi ilişkili katkılar da aynı kaynaktan temin edilebilir.

Numune, belge ya da fiyat teklifi için Ataman Kimya satış ekibine web sitemizdeki iletişim formu, e-posta ya da telefon üzerinden ulaşabilirsiniz. Talebinizde ürün grubunuzu, istediğiniz konsantrasyonu, yaklaşık aylık miktarı ve ihtiyaç duyduğunuz sertifikaları belirtmeniz, ilk yanıtta net bir öneri almanızı sağlar.

Özet Bilgi Kartı: E270 Laktik Asit

Katkı kodu .............. E270 / INS 270

Ad ...................... Laktik asit (süt asidi, 2-hidroksipropanoik asit)

Formül .................. C3H6O3 ; CH3CH(OH)COOH

Molekül ağırlığı ........ 90,08 g/mol

CAS No .................. 50-21-5 ; L(+) için 79-33-4

EINECS No ............... 200-018-0 ; L(+) için 201-196-2

pKa ..................... 3,86

Fonksiyon ............... Asitlik düzenleyici

Kaynak .................. Bitkisel şekerlerin fermantasyonu

Ticari form ............. %80 sulu çözelti ; toz ve tamponlanmış tipler

Güvenlik statüsü ........ JECFA ADI "sınırlandırılmamış" ; AB'de quantum satis ; ABD'de GRAS

İlgili katkılar ......... E325, E326, E327, E481, E482

Etiket yazımı ........... Asitlik düzenleyici (laktik asit) veya (E270)

Tedarik ................. Ataman Kimya